Endobronşiyal Ultrasonografi (EBUS)

Endobronşiyal Ultrasonografi (EBUS)

Kısaltması EBUS olan endobronşiyal ultrasonografi; akciğer kanserinin, enfeksiyonların ve göğüs bölgesindeki lenf düğümlerinin büyümesine neden olan rahatsızlıkların teşhisinde kullanılan, minimal invaziv nitelik taşıyan ve son derece etkili olan bir endoskopik işlemdir. Bronşların iç kısmının ve bronş komşuluğundaki yapıların görüntülenmesini sağlar.

 

Göğüs boşluğu içinde bulunan lenf bezleri, akciğer hastalıklarının ek belirtisi olarak kabul edilen lenfatik değişimlerin gerçekleştiği anatomik kısımlardır. Geleneksel bronkoskopi yöntemi ile ultrasonografi teknolojilerinin birleştirilmesi esasıyla uygulanan EBUS sayesinde bronş duvarlarının arka kısmında kalan lenf bezleri, kan damarları ve dokular net olarak görüntülenebilir.

 

Geleneksel bronkoskopi ile erişilemeyen bölgelerdeki lenf bezlerine ve havayollarının yakınındaki lezyonlara erişilmesini sağlayan EBUS komplikasyon riski son derece düşük bir işlem olarak öne çıkar.

 

EBUS Nedir?

 

EBUS; göğüs boşluğu içerisinde yer alan ve geleneksel bronkoskopi yöntemi ile görüntülenemeyen ve erişilemeyen bölgelere erişmeyi ve ilgili bölgelerden doku örneği alınmasını sağlayan bir görüntüleme ve tanı yöntemidir.

 

Uç kısmında ultrasonografi başlığı bulunan, esnek bir alet ağız boşluğundan solunum yollarına ilerletilerek gerçekleştirilir. Uygulanış şekli bakımından minimal invaziv nitelik taşır. EBUS’u ayırt edici kılan unsurlardan biri bronkoskopun uç kısmına eklenen mini ultrason probudur. Özel iğnesi bronkoskopi ile erişilemeyen bölgelerden doku örneği alınmasını mümkün hale getirir.

 

EBUS Hangi Durumlarda Yapılır?

 

Akciğer kanserinin lenf nodüllerine yayılıp yayılmadığının teşhisi amacıyla sıklıkla uygulanan EBUS aynı zamanda lenfoma ve tüberküloz gibi rahatsızlıklarla ilintili olarak meydana gelen kitlelerin ve lenf bezlerinin tanısında kullanılabilir.

 

Enfeksiyonların, romatolojik hastalıkların ve sarkoidozun teşhisinde de yüksek tanı değerine sahip olması nedeniyle sıklıkla başvurulduğu ifade edilebilir.

 

EBUS Nasıl Yapılır?

 

EBUS öncesi süreçte hastaların kan tahlillerini yapılması gerekir. Bu süreçte hekimler düzenli olarak kullanılan ilaçları gözden geçirirler ve işlemden önce ilaç kullanımına devam edilip edilmeyeceği ile ilgili bilgi verirler. Kan sulandırıcı ilaç kullanımına prosedür öncesinde ara verilmesi gerekebilir.

 

Lokal anestezi, genel anestezi veya bilinçli sedasyon altında gerçekleştirilebilen EBUS sırasında ucunda ultrason probu bulunan bronkoskop ağız yoluyla soluk borusuna ve bronşlara doğru ilerletilir. Bu kamera sayesinde hekimler solunum yollarını, kan damarlarını, akciğerleri ve aynı zamanda lenf düğümlerini detaylı olarak görüntüleyebilir.

 

Bronkoskopta özel ince bir iğne bulunur. Böylece gerekli görülmesi halinde EBUS sırasında doku ve sıvı örnekleri alınabilir. EBUS geleneksel bronkoskopi işlemine oranla daha uzun sürebilmekle birlikte genellikle 20 – 30 dakikada tamamlanır. İşlem süresince hastanın nabzı, oksijen satürasyonu ve tansiyonu gibi hayati değerleri takip edilir.

 

EBUS sırasında doku örneği alınması gerektiği takdirde toplanan örnekler patolojiye gönderilebilir. Bu gibi bir durumda sonuçların çıkması için 7 – 10 gün beklenmesi gerekebilir.

 

EBUS sonrası birkaç saatlik süreçte boğaz bölgesinde hafif bir ağrı oluşması, ses kısılması ve öksürük yaşanması normaldir. Komplikasyon oluşma riski son derece düşüktür, endobronşiyal ultrasonografi güvenli bir uygulamadır.

 

EBUS Avantajları Nelerdir?

 

Hava yollarının, kan damarlarının, akciğerlerin ve lenf düğümlerinin yüzeyinin gerçek zamanlı görüntülenmesini sağlar.

 

Geliştirilmiş görüntüler, hekimlerin ulaşılması zor alanları kolayca görüntülemesine ve biyopsi için aspirasyon iğnesi ile geleneksel mediastinoskopiye (akciğer kanseri evrelemesi için kullanılan bir girişim) göre daha fazla ve daha küçük lenf nodlarına erişmesine olanak tanır.

 

İşlem sonrası iyileşme süreci son derece kısadır. Hastalar iki saatlik gözlem sonrası taburcu olabilirler.